Προστάτης και ηλικία | Τι αλλάζει μετά τα 50;

Προστάτης και ηλικία: Τι αλλάζει μετά τα 50;

Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας του ανδρικού οργανισμού, του οποίου η λειτουργία σχετίζεται στενά με την ηλικία, παρουσιάζοντας δομικές και λειτουργικές μεταβολές. Από την ηλικία των 50 ετών και μετά, παρατηρείται προοδευτική αύξηση του όγκου του, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ενοχλητικά συμπτώματα. Η συσχέτιση ανάμεσα σε προστάτη και ηλικία είναι ισχυρή και τεκμηριωμένη, καθώς οι περισσότερες ουρολογικές παθήσεις αυτού του αδένα εμφανίζονται στη μέση και τρίτη ηλικία.

Αν και οι αλλαγές είναι συχνά αναμενόμενες, δεν θα πρέπει να παραμελούνται. Η τακτική παρακολούθηση βοηθά στην πρόληψη επιπλοκών και στη διάκριση καλοήθων καταστάσεων από σοβαρότερες διαταραχές.

Πώς μεταβάλλεται ο προστάτης με την ηλικία;

Σε νεαρή ηλικία, ο προστάτης έχει όγκο περίπου 20 έως 25 ml. Από τα 40 και μετά, η αύξηση είναι σταδιακή, με μέση ετήσια μεταβολή 1 ml. Στα 60 έτη, το μέγεθος μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τα 35–40 ml, χωρίς αυτό να υποδηλώνει απαραίτητα κάποιο πρόβλημα. Όταν, όμως, η αύξηση είναι σημαντική ή προκαλεί δυσλειτουργία, απαιτείται ιατρική διερεύνηση.

Οι μεταβολές σχετίζονται κυρίως με την ορμονική επίδραση της διυδροτεστοστερόνης, που ευνοεί τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό. Αν και πρόκειται για φυσιολογικό μηχανισμό, σε ορισμένες περιπτώσεις προκαλεί συμπτώματα από το ουροποιητικό, τα οποία επηρεάζουν την καθημερινότητα.

Ποια συμπτώματα προκαλεί η καλοήθης υπερπλασία;

Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη μπορεί να είναι ασυμπτωματική ή να προκαλεί βαθμιαία επιδείνωση της ούρησης. Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

Νυκτουρία, με διακοπτόμενο ύπνο λόγω συχνής ούρησης
Ασθενής ροή ούρων και δυσκολία στην έναρξη της ούρησης
Αίσθημα ατελούς κένωσης της κύστης
Επιτακτική ανάγκη για ούρηση, ακόμη και με μικρή ποσότητα ούρων
Στάγδην ούρηση ή διαφυγή μετά την κύρια κένωση

Οι ενοχλήσεις αυτές, αν και δεν είναι απειλητικές, περιορίζουν την άνεση του ασθενούς και επηρεάζουν την καθημερινή του ζωή. Σε περιπτώσεις που η υπερπλασία εξελιχθεί σημαντικά, μπορεί να προκληθεί κατακράτηση ούρων ή υποτροπιάζουσες λοιμώξεις.

Προστάτης και ηλικία μετά τα 50: Γιατί είναι απαραίτητος ο έλεγχος;

Ο προληπτικός έλεγχος του προστάτη πρέπει να ξεκινά από τα 50 έτη, ανεξαρτήτως ύπαρξης συμπτωμάτων. Σε άνδρες με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του προστάτη, η έναρξη του ελέγχου μπορεί να συστήνεται ήδη από τα 45. Οι βασικές διαγνωστικές εξετάσεις περιλαμβάνουν:

Δακτυλική εξέταση, με ψηλάφηση του προστάτη διαμέσου του ορθού για ανίχνευση σκληριών ή ασυμμετρίας
Εξέταση PSA, ειδικό προστατικό αντιγόνο στον ορό του αίματος, που χρησιμεύει ως δείκτης υπερπλασίας ή κακοήθειας
Υπέρηχος διορθικός ή υπερηβικός, που υπολογίζει τον όγκο του προστάτη και εντοπίζει πιθανές βλάβες
Ουροροομετρία και μέτρηση υπολειπόμενων ούρων, για την αξιολόγηση της λειτουργίας της κύστης

Ανάλογα με τα ευρήματα, ενδέχεται να προταθεί μαγνητική προστάτη ή διορθική βιοψία για περαιτέρω διερεύνηση.

Άλλες καταστάσεις που αφορούν τον προστάτη

Η φλεγμονή του προστάτη μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά δεν είναι σπάνια στους άνδρες μετά τα 50. Η οξεία μορφή εκδηλώνεται με δυσουρία, περινεϊκό άλγος, καύσο ή και πυρετό, ενώ η χρόνια μορφή έχει λιγότερο έντονα αλλά επίμονα συμπτώματα.

Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τη συχνότερη κακοήθεια στον ανδρικό πληθυσμό άνω των 65 ετών. Αναπτύσσεται αργά και εντοπίζεται κυρίως μέσω της αύξησης του PSA ή ευρημάτων στην κλινική εξέταση. Ο καθορισμός της διάγνωσης γίνεται με βιοψία, ενώ η πρόγνωση είναι εξαιρετική όταν η νόσος εντοπιστεί νωρίς.

Πρόληψη

Η υιοθέτηση απλών καθημερινών συνηθειών μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διατήρηση της υγείας του προστάτη. Μέσω της σωστή διατροφής, της ήπιας άσκησης, της επαρκούς ενυδάτωσης και της αποφυγής της κατακράτησης ούρων μπορεί να επέλθει σημαντική μείωση των συμπτωμάτων και περιορισμός της εξέλιξης των αλλαγών που σχετίζονται με την ηλικία.

Η καλή λειτουργία του προστάτη είναι ζήτημα πρόληψης, έγκαιρου ελέγχου και ισορροπημένου τρόπου ζωής.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις μεταβολές του προστάτη και την ανάγκη για έλεγχο μετά τα 50, επικοινωνήστε με τον έμπειρο Ουρολόγο Δρ. Μαρτίνη Σπυρίδωνα. Ο ιατρός εργάζεται ως Διευθυντής στην κλινική Ρομποτικής – Λαπαροσκοπικής και Ελάχιστα Επεμβατικής Ουρολογίας του Metropolitan General.