Κιρσοκηλη

κιρσοκήλη

Η κιρσοκήλη ονομάζεται η προβληματική διέλευση του αίματος στην περιοχή των όρχεων. Η πάθηση αυτή είναι αρκετά συνηθισμένη και οφείλεται στη μη ομαλή λειτουργία των φλεβών των όρχεων. Όταν συμβαίνει, το αίμα δεν κυκλοφορεί σωστά και μένει στάσιμο. Το γεγονός αυτό εμποδίζει τη φυσιολογική παραγωγή σπερματοζωαρίων. Η κιρσοκήλη συνήθως σχηματίζεται κατά την εφηβεία και αναπτύσσεται με την πάροδο του χρόνου.

Η ακριβής αιτία της κιρσοκήλης είναι άγνωστη. Ένας παράγοντας που σχετίζεται με την εμφάνιση της πάθησης είναι η δυσλειτουργία των βαλβίδων μέσα στις φλέβες. Ο ρόλος τους είναι να εξασφαλίζουν την κυκλοφορία του αίματος προς τη σωστή κατεύθυνση. Η κιρσοκήλη είναι μια πάθηση που πρέπει να αντιμετωπίζεται άμεσα, καθώς μπορεί να δημιουργήσει οξειδωτικό στρες ή συσσώρευση τοξινών.

Κιρσοκηλη – Συμπτωματα

Η κιρσοκήλη εμφανίζεται συνήθως στην αριστερή πλευρά του οσχέου. Τα συμπτώματα που προκαλεί στον ασθενή είναι τα εξής:

  • Πόνος
  • Δημιουργία μάζας στον όρχι
  • Διαφορά μεγέθους μεταξύ των όρχεων
  • Υπογονιμότητα

Επιπτώσεις στη γονιμότητα

Η κιρσοκήλη μπορεί να έχει αρνητική επίδραση στην ποιότητα του σπέρματος, επηρεάζοντας τη συγκέντρωση, την κινητικότητα και τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων. Αυτό οφείλεται στην αυξημένη θερμοκρασία στο όσχεο, η οποία διαταράσσει τη φυσιολογική σπερματογένεση. Μελέτες έχουν δείξει ότι η παλινδρόμηση του αίματος στις σπερματικές φλέβες οδηγεί σε οξειδωτικό στρες, το οποίο επηρεάζει την ωρίμανση των σπερματοζωαρίων.

Η βελτίωση της ποιότητας του σπέρματος μετά τη θεραπεία δεν είναι άμεση, αλλά συνήθως παρατηρείται μήνες μετά τη χειρουργική επέμβαση. Επομένως, οι άνδρες που υποβάλλονται σε διόρθωση της κιρσοκήλης για λόγους υπογονιμότητας θα πρέπει να υπολογίζουν ότι η αποκατάσταση της σπερματογένεσης απαιτεί χρόνο και τακτική παρακολούθηση.

Διαγνωση

Η διάγνωση της κιρσοκήλης βασίζεται πρωτίστως στη φυσική εξέταση, όπου ο γιατρός ελέγχει την ύπαρξη διευρυμένων σπερματικών φλεβών μέσω ψηλάφησης του οσχέου σε όρθια και ύπτια θέση. Ωστόσο, σε περιπτώσεις υποκλινικής κιρσοκήλης, όπου οι φλέβες δεν είναι εμφανείς με την απλή κλινική εξέταση, απαιτούνται ειδικές απεικονιστικές μέθοδοι.

Η δοκιμασία Valsava αποτελεί μία από τις πιο χρήσιμες τεχνικές στη διάγνωση, καθώς αυξάνει την ενδοκοιλιακή πίεση και αναδεικνύει την παλινδρόμηση του αίματος στις σπερματικές φλέβες. Παράλληλα, το υπερηχογράφημα Doppler προσφέρει υψηλή ακρίβεια, επιτρέποντας την εκτίμηση της διαμέτρου των σπερματικών φλεβών και την αξιολόγηση της ροής του αίματος, ειδικά όταν υπάρχει υποψία υποκλινικής κιρσοκήλης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η κιρσοκήλη μπορεί να διαγνωσθεί μέσω θερμογραφίας ή φλεβογραφίας, με τις μεθόδους αυτές να χρησιμοποιούνται κυρίως σε περιπτώσεις αμφιβολίας ή όταν απαιτείται πλήρης αιτιολογικός έλεγχος.

Θεραπεια

Μια κιρσοκήλη συχνά δεν χρειάζεται θεραπεία. Για έναν άνδρα που αντιμετωπίζει υπογονιμότητα, η χειρουργική επέμβαση μπορεί να βελτιώσει το πρόβλημα. Στα έφηβα αγόρια, ο γιατρός συστήνει τακτική παρακολούθηση της κιρσοκήλης μέσω εξετάσεων.

Η χειρουργική επέμβαση προτείνεται στις ακόλουθες περιπτώσεις:

  • Όταν ο όρχις καθυστερεί να αναπτυχθεί
  • Όταν τα σπερματοζωάρια είναι λίγα
  • Όταν ο πόνος είναι τόσο έντονος που δεν μειώνεται με παυσίπονα

Ωστόσο, έχουν αναπτυχθεί και άλλες μέθοδοι που αντιμετωπίζουν την κιρσοκήλη. Η χειρουργική επέμβαση είναι μια κλασική μέθοδος αντιμετώπισης, αλλά λόγω της εξέλιξης της ιατρικής, υπάρχουν πλέον περισσότερες επιλογές. Οι νέες μέθοδοι είναι η βουβωνική απολίνωση, η υψηλή απολίνωση, η υποβουβωνική απολίνωση και η λαπαροσκοπική απολίνωση. Ο ασθενής χρειάζεται συνήθως μόνο μία μέρα νοσηλείας στο νοσοκομείο, ενώ μπορεί να επιστρέψει άμεσα στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Η χειρουργική επέμβαση πράγματι αντιμετωπίζει αποτελεσματικά την κιρσοκήλη και απαλλάσσει τον ασθενή από τα επώδυνα συμπτώματά της. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισμένες επιπλοκές που μπορεί να συμβούν κατά τη διάρκεια της επέμβασης ή μετά το τέλος της.

Οι πιο συνηθισμένες επιπλοκές είναι:

  • Υδροκήλη
  • Υποτροπή της πάθησης
  • Επιδιδυμίτιδα
  • Ατροφία
  • Αιμάτωμα
  • Μόλυνση
  • Βλάβη στην αρτηρία

Τι να περιμένει ο ασθενής μετά τη θεραπεία;

Μετά τη χειρουργική διόρθωση της κιρσοκήλης, η ανάρρωση είναι συνήθως γρήγορη, με τους περισσότερους ασθενείς να επιστρέφουν στις δραστηριότητές τους μέσα σε λίγες ημέρες. Ωστόσο, η βελτίωση της ποιότητας του σπέρματος μπορεί να χρειαστεί μήνες μετά την επέμβαση, καθώς η σπερματογένεση απαιτεί χρόνο για να επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα.

Συστήνεται τακτικός έλεγχος του σπέρματος, περίπου τρεις έως έξι μήνες μετά τη θεραπεία, ώστε να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της επέμβασης. Επίσης, οι άνδρες που αντιμετώπιζαν χρόνιο πόνο στους όρχεις λόγω της κιρσοκήλης, συνήθως παρατηρούν άμεση ανακούφιση μετά τη χειρουργική επέμβαση.

Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας πρέπει να γίνεται σε συνεργασία με ειδικό Ουρολόγο, ώστε να επιτευχθούν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα.

Ο Δρ. Σπύρος Μαρτίνης είναι κορυφαίος Χειρουργός Ουρολόγος με μακροχρόνια εμπειρία στην αντιμετώπιση της κιρσοκήλης. Επικοινωνήστε μαζί του για να αντιμετωπίσετε με επιτυχία οποιαδήποτε πρόβλημα σας ταλαιπωρεί.

Ναι, σε μεγάλο ποσοστό ασθενών η χειρουργική αποκατάσταση της κιρσοκήλης οδηγεί σε σαφή βελτίωση της ποιότητας του σπέρματος, κυρίως ως προς τον αριθμό, την κινητικότητα και τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων. Η βελτίωση αυτή δεν γίνεται άμεσα αισθητή, καθώς η σπερματογένεση απαιτεί χρόνο. Συνήθως  παρατηρούνται θετικά αποτελέσματα μέσα σε 3 έως 6 μήνες, ενώ σε ορισμένους ασθενείς η βελτίωση συνεχίζεται έως και 12 μήνες μετά την επέμβαση. Επίσης, η βελτίωση του σπέρματος επηρεάζεται από παράγοντες όπως η ηλικία του ασθενούς, το μέγεθος της κιρσοκήλης και η αρχική ποιότητα του σπέρματος. Σε πολλές περιπτώσεις, η αποκατάσταση αυτή οδηγεί σε υψηλότερες πιθανότητες φυσικής σύλληψης, καθιστώντας την επέμβαση ιδιαίτερα ωφέλιμη για ζευγάρια με δυσκολίες τεκνοποίησης.

Η κιρσοκήλη συσχετίζεται κυρίως με διαταραχές της σπερματογένεσης και την ανδρική υπογονιμότητα, ενώ η επίδρασή της στη σεξουαλική λειτουργία είναι λιγότερο ξεκάθαρη. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλεί άμεση στυτική δυσλειτουργία. Ωστόσο, μελέτες έχουν δείξει ότι η χρόνια στάση αίματος και η αυξημένη θερμοκρασία στους όρχεις μπορεί να οδηγήσουν σε μείωση των επιπέδων τεστοστερόνης. Η χαμηλή τεστοστερόνη, με τη σειρά της, μπορεί να συμβάλει σε μειωμένη libido ή σεξουαλική απόδοση σε ορισμένους άνδρες. Η χειρουργική αποκατάσταση της κιρσοκήλης έχει φανεί ότι σε επιλεγμένους ασθενείς βελτιώνει τα επίπεδα τεστοστερόνης και μπορεί να έχει θετική επίδραση στη σεξουαλική λειτουργία, χωρίς όμως αυτό να αποτελεί τον κύριο στόχο της θεραπείας.

Η έντονη σωματική άσκηση, και ιδιαίτερα η άρση μεγάλων βαρών, ή οι δραστηριότητες που αυξάνουν σημαντικά την ενδοκοιλιακή πίεση μπορεί να επιδεινώσουν την κιρσοκήλη ή να επιταχύνουν την εμφάνιση συμπτωμάτων, όπως αίσθημα βάρους ή πόνο στο όσχεο. Ωστόσο, η μέτρια σωματική δραστηριότητα και η τακτική άσκηση δεν αντενδείκνυνται, όμως θα πρέπει να γίνουν προσαρμογές. Η σύσταση γίνεται εξατομικευμένα, ανάλογα με τον βαθμό της κιρσοκήλης και τα συμπτώματα του ασθενούς.

Σε περιπτώσεις κιρσοκήλης που δεν απαιτούν άμεση χειρουργική αντιμετώπιση, συνιστάται τακτική ιατρική παρακολούθηση για την έγκαιρη αναγνώριση πιθανών επιπλοκών. Ο έλεγχος συνήθως περιλαμβάνει κλινική εξέταση και, όπου χρειάζεται, υπερηχογραφικό έλεγχο οσχέου, προκειμένου να αξιολογείται η εξέλιξη της βλάβης και η λειτουργία των όρχεων. Η συχνότητα εξαρτάται από την ηλικία και τα ευρήματα, αλλά κατά κανόνα προτείνεται επανεξέταση κάθε 6 έως 12 μήνες. Σε ασθενείς με υπογονιμότητα ή αμφίβολη κλινική εικόνα, μπορεί να απαιτείται και η διενέργεια σπερμοδιαγράμματος ανά τακτά χρονικά διαστήματα για την εκτίμηση της ποιότητας του σπέρματος. Ο στόχος της παρακολούθησης είναι να διαπιστωθεί έγκαιρα αν η κιρσοκήλη επηρεάζει τη σπερματογένεση ή αν προκαλεί προοδευτική ατροφία του όρχι, ώστε να ληφθεί εγκαίρως απόφαση για χειρουργική αποκατάσταση.

Η πιθανότητα υποτροπής της κιρσοκήλης μετά από χειρουργική αποκατάσταση εξαρτάται από τη μέθοδο που εφαρμόζεται και την εμπειρία του χειρουργού. Στις παραδοσιακές μεθόδους, τα ποσοστά υποτροπής κυμαίνονται περίπου στο 10–15%. Με τη μικροχειρουργική αποκατάσταση της κιρσοκήλης, που θεωρείται σήμερα το «gold standard», η πιθανότητα μειώνεται σημαντικά, φτάνοντας σε ποσοστά κάτω από 2–3%, λόγω της καλύτερης αναγνώρισης και διατήρησης των λεμφικών και αρτηριακών αγγείων. Σε κάθε περίπτωση, η σωστή χειρουργική τεχνική και η εξατομικευμένη προσέγγιση μειώνουν στο ελάχιστο τον κίνδυνο επανεμφάνισής της.

Η κιρσοκήλη μπορεί να επηρεάσει το μέγεθος των όρχεων, ιδιαίτερα όταν παραμένει χωρίς θεραπεία για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η χρόνια στάση του αίματος στο σπερματικό φλεβικό πλέγμα αυξάνει τη θερμοκρασία στους όρχεις και διαταράσσει την οξυγόνωση και τη θρέψη του όρχι, προκαλώντας ατροφία. Η ατροφία εκδηλώνεται με μείωση του μεγέθους και μειωμένη σπερματογένεση. Το φαινόμενο αυτό είναι πιο συχνό σε εφήβους και νεαρούς άνδρες, όπου η κιρσοκήλη μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του όρχι.

Η κιρσοκήλη εντοπίζεται συχνότερα στον αριστερό όρχι λόγω ανατομικών ιδιαιτεροτήτων της φλεβικής αποχέτευσης. Ωστόσο, σε ποσοστό περίπου 10–15% των περιπτώσεων μπορεί να εμφανιστεί και αμφοτερόπλευρα, δηλαδή και στους δύο όρχεις. Κατά την κλινική εξέταση ή τον υπερηχογραφικό έλεγχο, ο γιατρός αξιολογεί πάντα και τους δύο όρχεις, ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχει κιρσοκήλη στον έναν ή και στους δύο όρχεις, γεγονός που επηρεάζει την επιλογή και την τεχνική της θεραπείας.

ΕικοινωνίαΕικοινωνία